- In 2024 is de derde herziening van de Richtlijn Tabaks- en nicotineverslaving (voorheen: ‘Behandeling van tabaksverslaving en stoppen met roken ondersteuning’) tot stand gekomen (Herziening 2024).
- In oktober 2025 zijn de richtlijnmodules over somatische complicaties van risicovol alcoholgebruik zijn vernieuwd.
Richtlijnen
De VVGN verzamelt richtlijnen en andere instrumenten om de kwaliteit van de (verslavings)geneeskunde te verbeteren.
Het Partnership Stoppen met Roken (P‑SMR) en het Trimbos‑instituut hebben het initiatief genomen om de bestaande Zorgstandaard Tabaksverslaving (2022) te herzien. Aan deze herziening werkten vertegenwoordigers van diverse wetenschappelijke en beroepsverenigingen mee, evenals de VVGN. Dit traject heeft geleid tot de vernieuwde Zorgstandaard Tabaks- en nicotineverslaving (herziening 2025), die inmiddels is gepubliceerd.
In de nieuwe zorgstandaard is de inhoud en organisatie van de stoppen‑met‑rokenzorg verder geconcretiseerd. De standaard maakt onderscheid tussen stopadvies, motiverende gesprekken, korte ondersteunende begeleiding, intensieve begeleiding, extra intensieve begeleiding en verslavingszorg, en beschrijft hoe deze onderdelen op elkaar aansluiten.
Ook de VVGN droeg bij aan deze herziening: Wilco Sliedrecht vertegenwoordigde onze vereniging in de officiële werkgroep die de zorgstandaard ontwikkelde.
De richtlijnmodules over somatische complicaties van risicovol alcoholgebruik zijn vernieuwd op initiatief van de Nederlandse Vereniging van Maag‑Darm‑Leverartsen. De modules bevatten bijgewerkte aanbevelingen voor screening, diagnostiek en behandeling, met extra aandacht voor o.a. vroegtijdige levertransplantatie, acute alcoholintoxicatie en versterkte ketenzorg.
Namens de VVGN werkte Tim van Grinsven mee in de werkgroep die deze herziening tot stand bracht.
De Zorgstandaard Afbouwen psychofarmaca ondersteunt zorgprofessionals bij het zorgvuldig en gecontroleerd afbouwen van psychofarmaca, met nadruk op maatwerk, gezamenlijke besluitvorming en herstelgerichte zorg. De zorgstandaard beschrijft het afbouwen van o.a. antidepressiva, antipsychotica, benzodiazepinen, stimulantia, stemmingsstabilisatoren en opioïden, met onderscheid tussen middelen mét en zonder verslavingspotentieel.
Thomas Knuijver heeft namens de VVGN deelgenomen aan de werkgroep die de standaard ontwikkelde.
De NHG‑Standaard ADHD is in maart 2026 herzien en geldt nu voor zowel kinderen als volwassenen. In de herziene standaard wordt de facultatieve rol van de huisarts duidelijker omschreven en zijn de medicamenteuze behandelopties bij kinderen aangepast en uitgebreid.
Belangrijke wijzigingen zijn onder meer dat kort‑ en langwerkend methylfenidaat beide eerste keus zijn bij kinderen, met aanvullende tweede‑keusopties bij onvoldoende effect of bijwerkingen. Daarnaast adviseert de standaard om bij langdurig medicatiegebruik jaarlijks een proefstop te overwegen.
Bij volwassenen ligt diagnostiek en behandeling primair in de ggz; overname van controles en herhaalrecepten door de huisarts na stabiele instelling blijft optioneel. Met de herziening benadrukt het NHG het belang van goede signalering, passende voorlichting en samenwerking in de keten.
Richtlijnen
- Multidisciplinaire richtlijn “Stoornissen in het gebruik van cannabis, cocaïne, amfetamine, ecstasy, GHB en benzodiazepines”
- RIOB: Richtlijn Opiaatonderhoudsbehandeling
- Richtlijn Opiaatonderhoudsbehandeling (RIOB) en de Multidisciplinaire Richtlijn. Opiaatverslaving (MDR) beschreven staat. Gevolg hiervan is dat binnen de Nederlandse verslavingszorg variatie is ontstaan in de inhoud en uitvoering van het somatisch onderzoek.
- De NHG-Behandelrichtlijn Stoppen met roken vervangt de NHG-Standaard Stoppen met roken en bevat richtlijnen voor de diagnostiek en het beleid om rokers effectief te adviseren en te begeleiden bij het stoppen met roken.
- Het Addendum Behandeling van tabaksverslaving en stoppen-met-roken onder zwangere vrouwen hoort bij de richtlijn Behandeling van tabaksverslaving en stoppen met roken ondersteuning (Herziening 2016).
Zorgstandaarden
- Op 4 februari 2019 is de Zorgstandaard ADHD gepubliceerd
- Op 30 oktober 2025 is de herziene Zorgstandaard Tabaks- en nicotineverslaving gepubliceerd