Caroline de Jong – verslavingsarts KNMG bij Jellinek
“Een vergissollicitatie werd de beste keuze van mijn leven”
Hoe ik verslavingsarts ben geworden? Dat is echt een grappig verhaal. En past ook wel weer perfect bij wie ik ben en bij wat ik nu doe.
Ik studeerde in Leiden. Daar kreeg ik – zoals op veel opleidingen gebeurt – eigenlijk nauwelijks tot geen informatie over het specialisme verslavingsgeneeskunde. Wel leerde ik over de kinderpsychiatrie en dat trok me erg aan. Vooral het gesprek met de kinderen leek mij een mooi aspect van het vak. Plus het feit dat je niet alleen met de jonge patiënten werkt, maar dat je ook met hun directe omgeving in gesprek bent, zoals het gezin en andere betrokken naasten. Het hele systeem dus, om met een vakterm te spreken.
Verrast
Ik had daarom een sollicitatie als aios kinder- en jeugdpsychiatrie bij Arkin, de hoofdorganisatie van de Ggz-instellingen. Tenminste, dat dacht ik. Tijdens het gesprek bleek namelijk dat ik per ongeluk was ingedeeld bij een sollicitatie voor Jellinek als anios (arts niet in opleiding tot specialist) verslavingsgeneeskunde. Foutje, maar dit pakte uiteindelijk erg goed uit! Want zo nieuwsgierig als ik was, besloot ik te luisteren naar hun verhaal. En dat sprak mij enorm aan. Een vrij nieuw vakgebied en een specialisme dat een mooie combinatie van klinisch én poliklinisch bood. Met daarbij veel contact met de patiënten én hun naasten, waarbij je dus ieders unieke verhaal hoort. Ik besloot ervoor te gaan.
Dynamisch
En dat is zó’n goede keuze geweest! Niet alleen omdat het een perfecte start was als eerste baan, met erg goede arbeidsvoorwaarden en een leuk team van enthousiaste en betrokken collega’s. Maar ik werd vooral enthousiast van de dynamiek van dit specialisme. Het gaat in ons werk om het bieden van hoop, herstel én tweede kansen. Elke stap voelt niet alleen voor de patiënt als een overwinning, maar ook voor ons als zorgverleners. Echt. Ik heb nu eigenlijk alles wat ik zocht. Én de gesprekken die het psychiatrische en psychologische onderdeel van het vak zijn én de somatiek, die weer afwisselend acuut en chronisch is. Daarbij werk ik ook met de directe naasten, want net als bij kinderen is bij patiënten met een verslaving dit ‘systeem’, zo belangrijk om mee te nemen.
‘Het softe imago van een socialer vakgebied als verslavingsgeneeskunde durf ik wel omver te schoppen. We zijn pioniers en koplopers.’
Lekker jong vakgebied
Deze combinatie vind je ook wel terug in het huisartsenvak, maar verslavingsgeneeskunde was daarnaast ook nog eens relatief nieuw. Het specialisme zelf bestaat nog geen 20 jaar. Een redelijk jong vakgebied nog. Daardoor is er nog veel te ontdekken. En er is veel wat je in een volgende carrièrestap kunt oppakken. Taken binnen het management, of de stap richting de wetenschap. Er komen steeds weer nieuwe middelen op de markt, dus is er ook steeds weer nieuwe kennis nodig. Lachgas werd tot voor kort bijvoorbeeld niet als echt schadelijk gezien. Nu weten we al zoveel meer. En die kennis, daarvoor komen andere specialismen nu weer bij ons, van leverartsen tot urologen of neurologen. Daarin zijn we een meerwaarde voor het ziekenhuis. Het softe imago van een socialer vakgebied als verslavingsgeneeskunde durf ik wel omver te schoppen. Ons vakgebied wordt binnen de geneeskunde inmiddels snel bekender, juist omdat het zoveel te bieden heeft. We zijn echt pioniers en koplopers.
Geschikt/ongeschikt?
Het vak is niet voor iedereen weggelegd. Je moet een beetje een Sherlock Holmes zijn. Nieuwsgierig van aard. Een detective. Je staat naast de patiënt en probeert uit te zoeken wat tot herstel kan leiden. Het gaat vaak om gecombineerde symptomatiek. Lichamelijk, persoonlijkheid… Dat is puzzelen, meedenken, doorvragen. Daarbij laten mensen je even toe in hun leven, zijn ze op hun kwetsbaarst. Dat vertrouwen is iets heel moois en waardevols. Ik ben dan ook een informele, wat amicalere arts. Tegelijkertijd kan ik ook goed duidelijk zijn en mijn grenzen aangeven. Wordt een gesprek intens of loopt de spanning te hoog op dan relativeer ik dat vanuit nature vaak met wat humor. Ook in het team helpt humor om de soms heftige situaties te verwerken. Wat lucht eraan kunnen geven met je collega’s is bij ons echt een must. Net als gezelligheid op de werkvloer, trouwens.
Verslavingsgeneeskunde vraagt om veel inlevingsvermogen in de ander, maar je moet in dit vak juist niet onzelfzuchtig zijn. Jezelf niet wegcijferen. Je moet grenzen durven stellen en duidelijk kunnen zijn, want ook dat heeft onze patiëntengroep juist nodig. Het is het mooiste vak dat er is. Ik ben nog lang niet klaar met ontdekken.
Had ik al gezegd dat ik nieuwsgierig was?